Tadımda yoğunluk neyi anlatır
Aroma yoğunluğu, bir tütünün notalarının ne kadar güçlü hissedildiğini anlatan bir ölçüttür; nota çeşitliliğiyle karıştırılmamalıdır. Değerlendirmeye ateşlemeden başlamak doğru olur, çünkü çubuğun ham kokusu size bir başlangıç ölçüsü sağlar özellikle yeni başlayanların gözden kaçırdığı bir ayrıntıdır. Bu aşamada no. 1 tubos aroma profili benzeri tüple korunan bir kutu ve romeo julieta no. 2 tekli gibi tekli bir çubuk karşılaştırılabilir. Soğuk çekişte damakta beliren koku ne kadar net ise aroma gücü o ölçüde fazla demektir ve bu basit adım sonraki tüm yorumları daha güvenilir bir temele dayandırır. Sonucu o anda kaydetmek iyi olur, çünkü bellek kısa sürede silikleşir. Aynı çubuğu birkaç kez koklamak hatayı azaltır çünkü kalabalık yerlerde hafif kokular çabucak gözden kaybolur. Aroma gücü kendi başına kalite göstergesi değildir; sadece şiddeti anlatır. Kısacası ilk tadımda sabırlı olmak hem de kriterleri önceden belirlemek en doğru yol olur. Kriter netleşince her çubuk aynı cetvelle tartılır böylece yorumlar birbiriyle tutarlı olur. Değerlendirme sırasında telefon kenarda durursa dikkat artar.
Yanışın üç evresinde aroma gücü
Bir sigarillonun aroması baştan sona değişir; bu yüzden yoğunluğu tek bir çekişle ölçmek yanıltıcıdır ayrıca baştan davranıp hüküm vermek kolay yapılan bir hatadır. İlk üçte birlik bölümde koku çoğunlukla yumuşak ve net başlar tabii ki bu düzen her çubukta birebir tekrar etmeyebilir. No. 3 tubos tadım notları benzeri tüplü ve kısa bir çubukta bu kısım çabuk geçer zira gerçek karakter çoğu zaman burada saklıdır. İkinci evrede aroma gücü sıklıkla yükselir ve notalar koyulaşır hem de genellikle ilk birkaç çekişten çıkarılan sonuç eksik olur. Kısa kalın çaplı vitola gibi kalın çaplı bir vitolada bu artış daha geç görülür nitekim bu sebeple yavaş gitmek ödüllendirir. Sonlara doğru sıcaklık arttığından acımsı tonlar baskın olabilir nitekim ısınan yaprak kendi karakterini ancak orta kısımda ortaya koyar. Her evre için ayrı bir puan yazmak daha adil değerlendirme verir. Evrelerin sınırı genellikle keskin değildir, o nedenle kabaca üçe bölmek işinizi görür. Geçişleri yakalamak adına nefes sıklığını sabit tutmak gerekir. Art arda çekmek ısıyı yükseltir ve aromayı çarpıtır.
Tadım notlarında basit puan ölçeği kurmak
Aroma gücünü sayıya dökmek kişisel yorumu daha okunur kılar her zaman sabit ışık ile sessiz bir ortam tercih edilmelidir. Bir ile beş arası giden bir ölçek çoğu tadımcı için işe yarar bu da tadım notlarını insandan insana daha tutarlı kılar. Bir belli belirsiz notayı, 5 ise ağızda uzun süre kalan güçlü notayı gösterir böylece dikkat dağılmaz ve yorum doğruluğu yükselir. On beş dakikalık puro benzeri ince ve kısa bir çubuk çoğunlukla alt puanlarda yer alır ve ileride okunduğunda neyi kastettiğiniz hemen hatırlanır. Petit julietas 25'lik neye benzer gibi aynı boydaki bir kutu ise tatlı tonları yüzünden benzer bir puan çıkarabilir yoksa aynı ürün iki farklı puan çıkarabilir. Puanı yazmadan önce en az üç çekiş almak şarttır diğer taraftan yarım notlar vermek fazladan bir karmaşa getirir. Skalayı her seferinde aynı tutmak kıyaslamayı mümkün kılar. Skalanın ortası genellikle kullanılan puandır, zira dengeli aromalar çoğunluğu kapsar. Uçlardaki notlar gerçekten istisnai hâllerde verilmelidir. Böylece kayıtlar ayırt edici kalır.
Çap ve duman serinliğinin aroma yoğunluğuna etkisi
Çubuğun kalınlığı, yanışın hızını hem de aroma gücünü belirgin biçimde değiştirir bu nedenle yanış hattının düzgün gitmesini da izlemek gerekir. Dar çaplı bir çubuk daha çabuk ısınır, bu yüzden baharatlı tonlar erken öne çıkar nitekim ince çubuklarda sıcaklık birikimi çok daha hızlıdır. Romeo y julieta petit royales benzeri ince ve kısa bir çubukta bunu hemen gözlemlersiniz ısınma temposu ise tadı hemen etkileyen bir unsurdur. Kalın gövdelerde çekiş daha yavaş akar ve aromalar daha geç açılır ve bu hız aromanın algılanma süresini kısaltır. Regalias de londres yoğunluğu nasıl benzeri bal ve badem tonlu bir kutu bu farkı güzel gösterir küllenme dengesizse yorum kısmına eklenmelidir. Serin duman tadı daha okunur kılar fakat şiddetini azaltmaz tersine kalın çubukta ısı daha uzun bir süreye yayılır. Bu yüzden kalınlığı kayıtlara eklemek gerekir. Değişik çaplarda iki çubuğu aynı günde denerken önce inceyi sonra kalını seçmek iyi olur. Bu şekilde yoğun aroma hafif olanın izlenimini gölgelemez. İkisi arasındaki ara zamanı yaklaşık yarım saat olmalıdır.
Koku ile tadı birbirinden ayırarak değerlendirme
Lezzet iki yoldan gelir: dildeki his ve burun boşluğunun duyduğu aroma oysa bu iki kanal birbirini besler ama eş anlamlı değildir. Gücü doğru ölçmek için bu iki kanalı ayrı yazmak iyi olur bu ayrım ilk bakışta küçük görünse de yorumları epey etkiler. Nefesi ağızdan verirken burundan yavaşça çıkarmak retrohale yöntemidir mesela ılık bir nefes kokuyu çok zengin gösterir. Robusto formunda puro benzeri kremsi bir robusto bu yöntemle koku katmanını net verir üstelik nezle halindeyken denenen değerlendirmeler sağlam olmaz. Short sports neye benzer benzeri ince bir çubuk ise kuru notayı daha kısa bırakır hızlı bir çekiş ise narin notaları örter. Güç damakta düşük ama burunda yüksek olabilir benzer biçimde çok sıcak bir öğünden hemen sonra duyarlılık körelir. Bu iki notu yan yana koymak aydınlatıcıdır; İki puanı ayrı yazmak yanılgıyı giderir. Yeni başlayan tadımcılar açısından ilk adımda burundan gelen ipuçlarına odaklanmak işi basitleştirir. Deneyim arttıkça damak kısmı da detay göstermeye başlar. Değişik aromaları adlandırmayı denemek algıyı keskinleştirir.
Tadımdan önce damağı sıfırlamanın yolları
Ağız doyduğunda yoğunluk olduğundan zayıf hissedilir üstelik yemek arasında tadım yapıyorsanız bu ayrıntı iyice önem kazanır. Dolayısıyla her çubuktan önce ılık bir yudum su almak iyi bir alışkanlıktır bu küçük özen yoğunluğun gerçek yüzünü görmenizi sağlar. Romeo y julieta wide churchills gibi geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu deneniyorsa su yeterlidir çünkü yorgun bir damak en belirgin notayı dahi soluk hissettirir. Sade kahve kavrulmuş notalarını güçlendirir, şekerli içecek ise onları gölgeler üstelik buzlu sıvılar damağı duyarsızlaştırır ve aroma algısını düşürür. Puritos serisi neye benzer gibi ince ve beşli bir pakette çiçeksi karakteri su ile daha net anlaşılır o nedenle temizlik aşaması atlanmamalıdır. Yanındaki içeceği her tadımda sabit tutmak karşılaştırmayı korur nitekim tatlı içecekten hemen sonra keskin notalar olduğundan güçlü hissedilir. Doyduktan hemen sonra tadım denemek doğru olmaz. Su ve kahve haricinde çay de kullanılabilir; önemli olan seçimin sade kalmasıdır. Damak tazelendikten ardından iki üç dakika ara vermek iyi sonuç verir. Aceleyle girişilen değerlendirme çoğunlukla eksik sonuçlanır.
Küçük çubuklarda aroma nasıl okunur
Küçük çubuk formatında içim hızlı olduğundan aroma değişimi daha az bir aralıkta kalır üstelik ilk izlenim bu boylarda hızla silinebilir. Dolayısıyla başlangıç ile bitiş arasındaki farkı görmek özen ister bu yüzden kısa bir ölçü büyük boy bir ürüne göre daha dikkatli incelenmelidir. Club kalınlığında sigarillo benzeri club kalınlığında bir çubuk ortadaki evreyi uzatır böylece yoğunluğu izlemeyi kolaylaştırır zira her nefesin payı daha büyüktür. Tadımda 20 mini sigarillo benzeri mini ölçü de kakao tonunu hızla ortaya koyup biter zira geçiş uzun süre değil saniyeler içinde gerçekleşir. Mini ölçülerde iki adet denemek tek denemeden daha güvenilir izlenim sunar bu sebeple düzenli ve dengeli nefes tercih edilir. Teneke kutu kokusu başlangıçtaki ilk izlenimi oluşturur dolayısıyla not almayı yanış sürerken değil de hemen bitince yapmak daha rahattır. Bu izlenimi ayrıca yazmak yararlıdır. Ölçü kısaldıkça tat katmanı daralır, fakat güç hissi aynı kalabilir. Bu nedenle küçük çubuk notlarını puro notlarıyla doğrudan karşılaştırmamak daha doğru olur. Ayrı bölüm açmak işe yarar.
Tadım defteri tutmak ve aynı çubuğu tekrar denemek
Tek seferlik bir deneme yoğunluk konusunda kesin bir fikir vermez yani her tadım bir öncekinin üstüne inşa edilir. Günün yorgunluğu, oda kokusu ve zaman algıyı etkiler bu alışkanlık üç dört tadımdan ardından belirgin katkı sağlar. Bu yüzden küçük bir tadım defteri tutmak fayda sağlar aksi takdirde aynı aromalar defalarca baştan öğrenilir. Tadımda 20 aniversario benzeri yıl dönümü sürümü bir puro iki ayrı günde tadıldığında kakao notası değişiyor mu anlaşılır ayrıca aynı çubuğa dönüp bakmak gelişimi ölçmenizi sağlar. Bastiones kutusu benzeri koyu ve kalın gövdeli bir kutu ise aroma notunun ne kadar oynadığını gösterir bu da boşa emeğe yol açar. Saat, puro ismi ve puan deftere yazılmalı gerçekten ilk notlar sonradan okunduğunda şaşırtıcı farklar gösterir. Notlar arasında iki puandan çok sapma çıkıyorsa şartlar yeniden düşünülmelidir. Zamanla kendi ölçütünüz netleşir. Defterde öz cümleler uzun anlatımlardan daha kullanışlıdır. Mesela orta bölüm güçlü ahşap tonu gibi bir kayıt tatmin edici olur. İleride bakıldığında net kalmalıdır.
Yumuşak içim ile güçlü aroma arasındaki denge
Dolgunluk, içimin damaktaki ağırlığını anlatır; aroma gücü de tatların belirginliğidir zira bu iki ölçüt aynı yönde ilerleme etmek mecburiyetinde değildir. İkisi çoğu zaman birbirine karıştırılır, hâlbuki bağımsız ölçülür bu iki kavramı ayırmak sonuçta daha gerçekçi bir yorum ortaya çıkarır. El principe tadım notları gibi küçük boy, yumuşak bir puro ince dokulu olup sütlü kahve tonunu net taşıyabilir örneğin sert bir içim zayıf bir tatla birleşebilir. La cabaña benzeri dengeli bir kutu ise orta dolgunlukla badem tonunu yüksek tutar kaldı ki ağır bir duman notasız de kalabilir. Demek ki yumuşak dumanlı bir puro güçlü aroma sunabilir aksi hâl da geçerlidir. Farkı görmek için iki ayrı not tutmak işe yarar bu sebeple tek ifadeyle güçlü demek yerine ayrı ayrı yorumlamak iyidir. Gövdeye bakarak yoğunluğu tahmin etmek yanıltır. Aynı gövdeli iki çubuk içinde aroma ayrımı aramak ince bir iştir. Bu becerinin gelişmesi zaman ve düzenli kayıt almayı gerektirir. Nihayetinde en güvenilir kriter kendi damak zevkiniz olacaktır.
Tadım ortamını aroma gücüne göre hazırlamak
Ortam, aroma izlenimini en az tütün kadar şekillendirir demek ki en sağlam değerlendirme koşulları değiştirmemekle mümkündür. Fazla kuru bir havada çubuk hızlı yanar ve keskin tonlar abartılır bu sebeple ortam şartlarını de deftere eklemek akıllıca olur. Aşırı nemli havada de duman ağırlaşır ve lezzet bastırılır sıcaklık de tütünün yanma hassasiyetini etkileyen başka bir etkendir. La prado benzeri ahşap kutulu bir purosunu tadarken ahşabın tuttuğu nemi hesaba katmak gerekir aksi halde iki ayrı günde çıkan puan farkı üründen kaynaklanıyor sanılır. Magnífico onlu kutu nasıl içilir benzeri orta gövdeli onlu bir kutu aynı koşullarda karşılaştırılırsa fark daha doğru okunur değerlendirme günü seçerken bu etkeni unutmayın. Havalandırma ortamdaki kokuları azaltır, yoğun koku ise algıyı bozar hâlbuki asıl etken çoğu zaman ortamdaki hava veya koku olur. Tadımı her seferinde benzer koşullarda yapmak en güvenilir yoldur. Havasız bir ortamda koku birikirse ikinci denemenin aroması hatalı okunabilir. Pencere aralığı sağlamak genellikle yeterlidir. Rüzgar çok güçlüyse yanış düzeni bozulur.